ΛΟΓΟΜΕΤΡΟ
Καινοτόμα τεχνολογική εφαρμογή σταθμισμένης γλωσσικής αξιολόγησης
που έχει στόχο την ανίχνευση δυνατοτήτων και δυσκολιών στον προφορικό
και στον γραπτό λόγο σε παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας.
Η οικογένεια του ΛΟΓΟΜΕΤΡΟΥ περιλαμβάνει εκτός της βασικής έκδοσης για την Πλήρη Γλωσσική Αξιολόγηση
και δύο σύντομες ανιχνευτικές εκδόσεις:
![]() |
![]() |
Υπάρχουν, ολοένα και περισσότερα ερευνητικά δεδομένα που υποστηρίζουν ότι το επίπεδο των προφορικών γλωσσικών δεξιοτήτων των παιδιών έχει σημαντική επίδραση στην ικανότητα τους να έχουν πρόσβαση και να επωφελούνται από το τυπικό αναλυτικό πρόγραμμα του σχολείου (Torgeson, 2000). Δυσκολίες ή καθυστερήσεις στις δεξιότητες του προφορικού λόγου είναι πιθανό να επηρεάσουν κι άλλες πτυχές της ανάπτυξης των παιδιών.
Ένα καλό επίπεδο προφορικού λόγου αποτελεί επίσης τη βασική προϋπόθεση για την κατάκτηση της ανάγνωσης (NICHD, 2005. ECCRN, 2002). Επομένως, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι τα παιδιά που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στον προφορικό λόγο συχνά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην κατάκτηση των δεξιοτήτων γραμματισμού (ανάγνωση και γραφή). Αντίστοιχα, οι φτωχοί αναγνώστες αντιμετωπίζουν δυσκολίες σε προφορικές γλωσσικές δεξιότητες (π.χ. φωνολογική επίγνωση και επεξεργασία, σύνταξη) τόσο σε επίπεδο κατανόησης όσο και σε επίπεδο έκφρασης (Catts, Fey, Zhang and Tomblin, 1999).
Αναλυτικότερα, δυσκολίες στην αναγνωστική κατανόηση έχουν βρεθεί να συσχετίζονται άμεσα με χαμηλές γλωσσικές δεξιότητες (Oakhill , 1982. Stothard & Hulme, 1995) υποστηρίζοντας τη συσχέτιση μεταξύ της ανάπτυξης του προφορικού λόγου και της μετέπειτα αναγνωστικής κατανόησης (Nation, 1990; Biemiller, 1999; Rand Reading Report, 2001). Η συσχέτιση μεταξύ λεξιλογίου και αναγνωστικής κατανόησης έχει ισχυρή εμπειρική τεκμηρίωση από τη δεκαετία του 1980 (Beck, Perfetti, & McKeown, 1982; Beck & McKeown, 1991; Biemiller, 2001) ενώ πολλοί μελετητές υποστηρίζουν ότι τα πλεονεκτήματα ενός πλούσιου λεξιλογίου εκτείνονται και πέρα από την αναγνωστική κατανόηση επηρεάζοντας τις μελλοντικές ακαδημαϊκές επιδόσεις του παιδιού (Beck & McKeown, 1991; Biemiller, 1999).
Εκτός από τις παραπάνω μελέτες σήμερα έχουμε στη διάθεσή μας κι αποτελέσματα διαχρονικών μελετών που υποδεικνύουν ότι η πρώιμη λεξιλογική ανάπτυξη των παιδιών της προσχολικής ηλικίας σχετίζεται με την ανάπτυξη δεξιοτήτων αναγνωστικής αποκωδικοποίησης (decoding skills) του γραπτού λόγου (Wagner, Torgesen, Rashotte, Hecht, Barker, Burgess, Donahue, και Garon 1997; Lonigan, Burgess, και Anthony, 2000). Αυτή η συσχέτιση φαίνεται επίσης να διαμεσολαβείται από την καλύτερη ανάπτυξη δεξιοτήτων φωνολογικής επίγνωσης. Συγκεκριμένα, δεδομένα από παιδιά προσχολικής ηλικίας υποδεικνύουν ότι παιδιά με καλύτερα ανεπτυγμένο λεξιλόγιο έχουν και καλύτερα αναπτυγμένη φωνολογική επίγνωση (Simmons & Rashotte, 1993; Bowey, 1994; Wagner, Torgesen, Laughon, Wagner et al., 1997; Lonigan, Burgess, Anthony, και Barker, 1998; Lonigan et al., 2000). Σύμφωνα με τους Whitehurst και Lonigan (2002), τα υψηλότερα επίπεδα φωνολογικής επίγνωσης είναι αποτέλεσμα της μετάβασης από την ολική αναπαράσταση των λέξεων στη μνήμη του παιδιού στη μνημονική αναπαράσταση συνθετικών τμημάτων (ανεμόμυλος = άνεμος + μύλος κλπ.). Καθώς τα παιδιά μαθαίνουν περισσότερες λέξεις, είναι πιο αποδοτικό να συγκρατούν τμήματα των λέξεων αντί για ολόκληρες λέξεις. Με αυτόν τον τρόπο, εικάζεται ότι η ανάπτυξη του λεξιλογίου δημιουργεί τη βάση για την ανάδυση της φωνολογικής επίγνωσης.
Επιπλέον, υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις ότι οι γλωσσικές δυσκολίες μπορεί να επηρεάζουν την κοινωνική και συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών (Benaisch, Curtiss, & Tallal, 1993. Botting & Conti-Ramsden, 2000. Lindsay & Dockrell, 2000).
Σύμφωνα με τη Γλωσσολογία η γλώσσα αποτελεί ένα σύστημα το οποίο αποτελείται από διαφορετικά επίπεδα, τα οποία είναι:
- η Φωνητική, η οποί εστιάζει στις ακουστικές και αρθρωτικές ιδιότητες των ήχων
- η Φωνολογία, η οποία αφορά στην οργάνωση των φωνημάτων
- η Μορφολογία, η οποία αφορά στην εσωτερική οργάνωση των λέξεων
- η Σύνταξη, η οποία σχετίζεται με τον τρόπο που οι λέξεις συνδυάζονται για να σχηματίσουν γραμματικά ορθές προτάσεις
- η Σημασιολογία, η οποία αφορά στο σύνολο των εννοιών που εκφράζονται με λέξεις και
- η Πραγματολογία, η οποία αφορά στους τρόπους που τα παιδιά χρησιμοποιούν για να επικοινωνήσουν με κοινωνικά αποδεκτό τρόπο και για συγκεκριμένο σκοπό.
Επίσης η γλώσσα περιλαμβάνει δύο βασικές διαστάσεις ως προς τη χρήση της:
- την πρόσληψη/κατανόηση, κατά την οποία πραγματοποιείται η κατανόηση των λέξεων και των προτάσεων, και
- την παραγωγή/έκφραση την έκφραση του λόγου, η οποία αφορά την άρθρωση των λέξεων στην ομιλία για παραγωγή ιδεών, την έκφραση συναισθημάτων κλπ.
Η Αγγελική Μουζάκη σπούδασε στη Ράλλειο Παιδαγωγική Ακαδημία Πειραιά και στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης. Ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές της σπουδές στο τμήμα Curriculum & Instruction του Southern Illinois University, και το διδακτορικό της στο University of Houston (Educational Psychology & Individual Differences).
Εργάστηκε για μια εξαετία ως Research Associate στην Αναπτυξιακή Κλινική του Παιδιατρικού Τμήματος της Ιατρικής Σχολής του University of Texas όπου ασχολήθηκε με την κλινική αξιολόγηση παιδιών με μαθησιακές δυσκολίες, διαταραχές της ανάπτυξης και νοητική στέρηση. Επίσης, το ίδιο διάστημα συμμετείχε στην ομάδα δημιουργίας ενός εργαλείου ανίχνευσης αναγνωστικών δυσκολιών (Τexas Primary Reading Inventory) με κρατική χρηματοδότηση, το οποίο χρησιμοποιείται σήμερα σε περισσότερες από 75.000 τάξεις (Α'-Γ' Δημοτικού) σε 38 πολιτείες των ΗΠΑ.
Στην Ελλάδα, συμμετείχε στην ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου Κρήτης για την στάθμιση ανιχνευτικών εργαλείων αξιολόγησης δεξιοτήτων προσοχής, συγκέντρωσης και επιτελικών λειτουργιών σε μαθητές με μαθησιακά προβλήματα που χρηματοδοτήθηκε από το ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ (12 Ανιχνευτικά εργαλεία) καθώς επίσης και στο πρόγραμμα επιμόρφωσης εκπαιδευτικών για τις μαθησιακές δυσκολίες.
Έχει 25ετή εμπειρία στην οργάνωση επιμορφωτικών σεμιναρίων σε εκπαιδευτικούς προσχολικής και σχολικής ηλικίας για τις μαθησιακές δυσκολίες στις ΗΠΑ (Texas Education Agency, Houston Independent School District, US Νational Institute of Health, Brookes Publishing) και στην Ελλάδα (ΠΕΚ, Παιδαγωγικό Ινστιτούτο).
Το ερευνητικό της έργο έχει δημοσιευτεί σε διεθνή και ελληνικά επιστημονικά περιοδικά και εστιάζεται στη μελέτη της ανάπτυξης και διαταραχών της ανάγνωσης και της ορθογραφίας και στην πρόληψη των μαθησιακών δυσκολιών.

